به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی آرناآنلاین، بیست و ششمین نمایشگاه صنعت ساختمان روزهای ۲۷ تا ۳۰ مردادماه در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی تهران برگزار شد که در حین برگزاری این نمایشگاه برخی بازدیدکنندگان، شرکت کنندگان و غرفه داران از روند آن انتقاد داشتند و معتقد بودند این نمایش فاقد نوآوری یا تفاوتی مثبت نسبت به دوره های گذشته بوده است.
برخی دیگر اعتقاد داشتند این نمایشگاه بیشتر از آن که محلی برای ارایه تازه ترین و جدیدترین اتفاقات پیرامون صنعت ساختمان باشد، محلی برای جولان بلاگرها و نمایش غرفه هایی است که اتفاق تازه و خلاقانه ای پیرامون آنها رخ نداده است اما سعی می کنند با در بوق و کرنا کردن غرفه شان شرایط را به سود خود تغییر دهند.
در این میان برخی منتقدان هم نداشتن نوآوری، نبودن شرکت ها و برندهای خارجی، زمان نامناسب نمایشگاه، ترافیک سنگین اطراف نمایشگاه، دریافت بلیت از بازدیدکنندگان و گرمای هوا در زمان برگزاری را به عنوان ضعف های اصلی نمایشگاه بیست و ششم عنوان کردند.
مصالح ساختمانی، ماشینآلات، در و پنجره، آسانسور، تأسیسات، سیستمهای هوشمند، ایمنی، معماری و محصولات دانشبنیان حوزه هایی بودند که در این نمایشگاه حضور داشتند. پرسش اصلی در مورد این نمایشگاه این است که آیا بازدیدکنندگان اتفاق یا محصول تازه ای را دیدند یا همه چیز تکراری بود.
نوآوری و انتظاری که برآورده نشد
نمایشگاه صنعت ساختمان قرار است محل برخورد صنعت امروز با فناوری فردا باشد. قرار نیست بازدیدکننده فقط چندین سالن را طی کند و با صدها نمونه مشابه از در و پنجره، شیرآلات، مصالح، تجهیزات و تأسیسات روبهرو شود. نمایشگاه تخصصی زمانی معنا پیدا میکند که بازدیدکننده پس از چند ساعت حضور، بتواند بگوید: «چیزهایی دیدم که تا امروز ندیده بودم.»
اما یکی از انتقادهای جدی مطرحشده درباره این دوره، ضعف محسوس در نوآوری و تنوع واقعی محصولات است؛ انتقادی که نمیتوان بهسادگی از کنار آن عبور کرد. اینکه در عنوان نمایشگاه از «فناوریهای نوین»، «ساختمان هوشمند»، «روشهای نوین اجرا» و «محصولات دانشبنیان» سخن گفته شود، بهتنهایی کافی نیست. خود برگزارکنندگان نیز نمایشگاه را فرصتی برای آشنایی فعالان صنعت با فناوریهای روز، روشهای نوین اجرا، مصالح جدید و هوشمندسازی معرفی کردهاند.
اما سؤال اینجاست: سهم واقعی این فناوریها از فضای نمایشگاه چقدر بود؟ اگر نوآوری در چند غرفه محدود خلاصه شود، نمیتوان یک نمایشگاه بزرگ را «ویترین آینده صنعت ساختمان» نامید. مشکل فقط غرفهها نیست؛ مشکل، ساختار صنعت است. البته تمام تقصیر را نمیتوان متوجه برگزارکننده یا شرکتهای حاضر دانست.
مشکلات صنعت ساختمان در ایران
صنعت ساختمان ایران خود با مشکلات جدی مواجه است؛ از رکود و کاهش قدرت خرید گرفته تا افزایش هزینه ساخت، دشواری تأمین مالی، نوسانات قیمت مواد اولیه، کاهش سرمایهگذاری و نااطمینانی نسبت به آینده بازار. در چنین شرایطی، طبیعی است بسیاری از شرکتها به جای سرمایهگذاری سنگین روی تحقیق و توسعه، به دنبال حفظ بازار موجود باشند.
دلایل تکراری شدن نمایشگاه
شرکتی که نمیداند شش ماه دیگر قیمت مواد اولیه، نرخ ارز، هزینه تولید یا وضعیت بازار چه خواهد بود، احتمالاً ترجیح میدهد محصولی را که قبلاً فروخته است دوباره عرضه کند تا اینکه منابع خود را صرف محصولی کاملاً جدید کند. بنابراین، تکراری شدن نمایشگاه فقط مشکل نمایشگاه نیست؛ آینهای از وضعیت بخشی از صنعت ساختمان کشور است. اما درست همینجا نقش یک نمایشگاه تخصصی پررنگ میشود. اگر صنعت گرفتار رکود است، نمایشگاه باید موتور محرک آن باشد، نه اینکه صرفاً رکود موجود را به شکل غرفههای متعدد به نمایش بگذارد.
تفاوت بازدیدکنندگان صنعت ساختمان
یکی دیگر از پرسشهای جدی، مسئله استقبال است؛ نمایشگاه صنعت ساختمان اساساً نباید با نمایشگاه عمومی و تفریحی مقایسه شود؛ مخاطب اصلی آن سازندگان، انبوهسازان، مهندسان، معماران، پیمانکاران، سرمایهگذاران، فعالان تأسیسات و سایر متخصصان هستند. اما حتی در یک نمایشگاه کاملاً تخصصی نیز نباید فاصله میان تعداد غرفهها و تعداد مخاطبان مؤثر آنقدر زیاد باشد. بازدیدکننده حرفهای برای دیدن یک کاتالوگ چاپی جدید یا شنیدن همان توضیحاتی که سال گذشته شنیده، الزاماً حاضر نیست زمان و هزینه قابل توجهی صرف کند.
جذابیت های حضور چگونه شکل می گیرد؟
وقتی محصول جدید، فناوری جدید، قراردادهای تجاری، نشستهای تخصصی جدی، مسابقات طراحی، ارائه نمونههای واقعی، استارتآپهای ساختمانی، شرکتهای دانشبنیان و فرصتهای سرمایهگذاری به اندازه کافی در مرکز توجه نباشند، طبیعی است که نمایشگاه از یک «رویداد» به یک «بازار موقت» تبدیل شود.
نقش ساختمان هوشمند در جذب مشتریان
در سالهای اخیر تقریباً همهجا از ساختمان هوشمند، مدیریت انرژی، اینترنت اشیا، مصالح سبز، ساختمان کممصرف، انرژی خورشیدی، صنعتیسازی و هوش مصنوعی در معماری و ساختوساز صحبت میشود. اما سؤال اساسی این است که این مفاهیم در نمایشگاه چقدر از حالت شعار خارج شدهاند؟
مثلاً چرا بازدیدکننده نباید بتواند در یک فضای واقعی، یک ساختمان هوشمند را تجربه کند؟ چرا نباید یک نمونه واقعی از مدیریت مصرف انرژی، کنترل تأسیسات، سیستمهای هوشمند امنیتی یا مدیریت یکپارچه ساختمان را ببیند؟ چرا بخش قابل توجهی از نمایشگاه نباید به شرکتهای فناوریمحور و استارتآپهایی اختصاص پیدا کند که قرار است چهره صنعت ساختمان در دهه آینده را تغییر دهند؟ اگر قرار است نمایشگاه هر سال صرفاً محصولات موجود بازار را کنار هم قرار دهد، پس چه کسی قرار است آینده صنعت را به نمایش بگذارد؟
تعداد غرفهها، معیار موفقیت نیست
یکی از خطاهای رایج در ارزیابی نمایشگاهها، تمرکز بیش از حد بر تعداد شرکتها، سالنها و مترمربع فضای نمایشگاهی است.
۲۰ سالن به خودی خود نشانه موفقیت نیست. ۶۰۰ شرکت نیز به خودی خود نشانه پویایی نیست. حتی حضور شرکتهای خارجی نیز اگر به قرارداد، انتقال فناوری، سرمایهگذاری، صادرات یا همکاری واقعی منجر نشود، نمیتواند معیار کاملی برای موفقیت یک رویداد صنعتی باشد.
معرفی محصولات جدید، انعقاد قراردادهای تجاری، ارتباط بین شرکت های دانش بنیان و سازندگان، ورود فناوری های جدید، میزان جذب سرمایه گذاری و … شاخص هایی هستند که با آن می توان عیار یک نمایشگاه را سنجید. اگر پاسخ این پرسشها مشخص نباشد، اتکا به آمار تعداد غرفهها بیشتر شبیه گزارش عملکرد است تا ارزیابی واقعی یک نمایشگاه تخصصی.
دانشبنیانها باید قلب برنامه نمایشگاه ها باشند
حضور شرکتهای دانشبنیان در نمایشگاههای ساختمانی موضوع تازهای نیست. برای نمونه، صندوق نوآوری و شکوفایی در دورههای گذشته پاویون ویژهای برای شرکتهای دانشبنیان صنعت ساختمان ایجاد کرده است. اما سؤال این است که آیا شرکت دانشبنیان باید صرفاً یک غرفه کوچک در گوشه نمایشگاه داشته باشد یا باید در قلب برنامه نمایشگاهی قرار گیرد؟
اگر هدف، تحول صنعت ساختمان است، باید سازندگان بزرگ، انبوهسازان، شهرداریها، شرکتهای سرمایهگذاری و دستگاههای دولتی در کنار شرکتهای فناوری قرار بگیرند و برای حل مسائل واقعی پروژههای ساختمانی مذاکره کنند.
نوآوری بدون مشتری، نمایش است؛ و مشتری بدون نوآوری، تکرار. نمایشگاه باید این دو را به هم متصل کند. واقعیت این است که صنعت ساختمان ایران بیش از هر زمان دیگری به یک نقطه اتصال میان سرمایه، فناوری، دانش و بازار نیاز دارد. اگر نمایشگاه نتواند این چهار ضلع را به هم متصل کند، به تدریج اهمیت خود را از دست خواهد داد.
چه چیزی به صنعت ساختمان ایران اضافه شد
پرونده بیست و ششمین نمایشگاه صنعت ساختمان بسته شد اما پرسش اصلی در مورد آن این است که این نمایشگاه چه چیزی به صنعت ساختمان ایران اضافه کرد؟ اگر خروجی این نمایشگاه شوآف چند بلاگر و چند شرکت خاص باشد و چند قرارداد فروش منعقد شده بود نمی توان آن را نمایشگاهی موفق و تاثیرگذار دانست.
اما اگر دوره بعد بتواند فناوری را به پروژه واقعی، دانشبنیان را به سازنده، سرمایه را به ایده و محصول نوآورانه را به بازار متصل کند، آنگاه میتوان از «نمایشگاه» به عنوان یک رویداد اثرگذار صنعتی سخن گفت. در غیر این صورت، خطر آن وجود دارد که نمایشگاه صنعت ساختمان به جای آنکه ویترین آینده ساختمان ایران باشد، به آینهای از گذشته آن تبدیل شود؛ آینهای بزرگ، پرهزینه و پرزرقوبرق، اما با تصویری که بیش از آنکه آینده را نشان دهد، تکرار دیروز است.
